به گزارش تحریریه، «ایوان تیموفیف» تحلیلگر «شورای بینالمللی امور روسیه» در تحلیل سناریوهای احتمالی حمله آمریکا به ایران آورده است: تمرکز نیروهای مسلح آمریکا در منطقهٔ خلیج فارس باعث ایجاد بحثها دربارهٔ امکان عملیات نظامی جدید علیه ایران شده است. روابط بینالملل برای پیشبینی مسیر آینده بسیار پیچیدهاند، اما روند تحولات را میتوان بهصورت مجموعهای از سناریوهای جایگزین مورد بررسی قرار داد. یکی از این سناریوها، سناریوی عملیات نظامی علیه ایران است.
سناریوی نظامی
مقامات آمریکایی ممکن است وضعیت کنونی را بهعنوان یک «پنجرهٔ فرصت» برای حل دستهجمعی مشکلات امنیتی مرتبط با ایران از طریق یک ضربهٔ نظامی سریع در نظر بگیرند. از دید این تحلیل، محتملترین سناریو شامل موارد زیر خواهد بود:
حملهٔ هوایی علیه اهداف ایران
همراه با عملیات محدود نیروهای ویژه و پشتیبانی از تجهیز و سازماندهی گروههای مخالف در داخل کشور.
سناریوی حملهٔ زمینی تمامعیار توسط ارتش آمریکا کمتر محتمل است، زیرا چنین اقدامی هزینههای بسیار بیشتری خواهد داشت.
سناریوی جایگزین: فشار اقتصادی و انزوای ایران
سناریوی دیگر ادامهٔ تحریمها و محاصرهٔ اقتصادی است، با این امید که این فشارها باعث افزایش اعتراضات داخلی شده، مشروعیت هیئت حاکمه را تضعیف کند و در نهایت ساختار سیاسی ایران فرو بریزد — هرچند تجربهٔ گذشته نشان داده که چنین رویکردی بهتنهایی معمولا نتیجهٔ قطعی در تغییر اساسی در ساختار سیاسی کشورها ایجاد نمیکند.
مسئلهٔ تسلیحات هستهای ایران
ایالات متحده و اسرائیل هر دو دارای ابزارهایی برای مهار هستهای ایران هستند، اما تبدیل شدن ایران به یک قدرت هستهای سطح تهدید را بهطور قابلتوجهی تغییر میدهد.
هرگونه تغییر انقلابی در یک کشور دارای سلاح هستهای میتواند بسیار پرخطر و غیرقابل پیشبینی باشد — مسالهٔ اصلی این است که این تسلیحات «به دست چه افرادی و به چه صورتی» خواهد افتاد و چگونه مورد استفاده قرار میگیرد.
سناریوی محتملتر: «ضربه بزن و منتظر بمان»
تحلیل مقاله نشان میدهد که منطقیترین گزینه برای آمریکا ممکن است الگوریتمی باشد که میتوان آن را خلاصه کرد در:
«ضربه بزن و ببین» — یعنی:
آمریکا یک عملیات هوایی علیه ایران انجام میدهد تا توان واقعی ساختار سیاسی و نظامی ایران را آزمایش کند،
ببیند آیا اعتراضات داخلی تحت فشار شدید نظامی افزایش مییابد،
و آیا نیروهای مسلح ایران میتوانند مقاومت کنند یا خیر.
اگر ایران این ضربه را تحمل کند و ساختار قدرت را حفظ کند، واشینگتن احتمالاً عقبنشینی کرده و به سناریوی فشار اقتصادی برمیگردد.
آمادگی نظامی و تهدید مستقیم ایران
مقاله تاکید دارد که ایران توانایی واقعی برای وارد آوردن ضربهٔ راهبردی مستقیم به ایالات متحده را ندارد، اما این عملیات میتواند توان نظامی ایران و زنجیرهٔ صنایع دفاعی آن را تضعیف کند.
ریسکهای موجود در سناریوی نظامی
در ادامه مقاله به چند خطر مهم اشاره شده است:
۱. ساختار نظامی ایران — کشور هدف آسیبپذیر در برابر حملات هوایی است، اما این حملات بهتنهایی احتمالاً نمیتوانند توان ارتش یا سازمان نظامی سپاه پاسداران را بهطور کامل از بین ببرند یا فروپاشی سیاسی ایجاد کنند.
۲. وضعیت نخبگان و جامعهٔ ایران — روشن نیست که آیا اختلافات در میان نخبگان سیاسی به اندازهٔ کافی وجود دارد که منجر به فروپاشی سیستم شود یا نه.
۳. پاسخ احتمالی جامعه — مخالفان و تودههای مردم ممکن است خواستار تغییر باشند، اما حمایت از رئیسجمهور یا نیروهای نظامی نیز میتواند در مقابل فشار خارجی افزایش یابد.
۴. پیامدهای اقتصادی و منطقهای — عملیات نظامی بهطور بالقوه میتواند امنیت کشتیرانی در خلیج فارس و صادرات نفت از منطقه را تحت فشار قرار دهد که پیامدهای اقتصادی جهانی بهدنبال دارد.
۵. اعتبار آمریکا — شکست چنین عملیات نظامی میتواند به اعتبار سیاسی و نظامی آمریکا آسیب جدی وارد کند.
گزینههای ایران در مقابل این سناریو
ایران نیز دو گزینهٔ عمده برای پاسخ پیش رو دارد:
۱. مقابلهٔ نظامی و حفظ توان دفاعی — اگر ضربهای وارد شود، ایران میتواند مقاومت کند و سعی کند زیانها را برای آمریکا و متحدانش افزایش دهد تا تکرار چنین اقداماتی دشوارتر شود.
۲. گفتوگو با آمریکا — اما این مسیر نیز بسیار پرریسک است، زیرا واشنگتن ممکن است شرایط سختی برای برنامهٔ هستهای، توان موشکی و تغییرات داخلی ایران مطرح کند که نهایتاً ممکن است به جنگ منتهی شود حتی اگر مذاکره آغاز گردد.
جمعبندی
بهطور کلی، مقاله میگوید که سناریوی عملیات هوایی محدود آمریکا علیه ایران — همراه با ارزیابی واکنش داخلی و ساختار سیاسی ایران — نسبت به جنگ زمینی تمامعیار، از نظر عملی واقعبینانهتر بهنظر میرسد.
پایان/
نظر شما